EKRANY W ŻYCIU MAŁEGO DZIECKA – jak korzystać z nich mądrze?

Drodzy Rodzice,

W codziennym, zabieganym życiu telefon, tablet czy telewizor często pomagają nam „złapać oddech”. Jako pedagog specjalny coraz częściej obserwuję jednak, że małe dzieci spędzają przed ekranami zbyt dużo czasu, co może wpływać na ich rozwój.

Nie chodzi o całkowity zakaz technologii, ale o rozsądne granice i równowagę, które wspierają zdrowy rozwój dziecka.

Dlaczego warto uważać na czas ekranowy?

W wieku przedszkolnym dzieci uczą się przede wszystkim poprzez ruch, zabawę i kontakt z drugim człowiekiem. Najlepiej rozwijają się, gdy:

• biegają, budują, eksperymentują i próbują od nowa,
• rozmawiają z dorosłymi i rówieśnikami,
• obserwują mimikę, słyszą ton głosu,
• poznają świat wszystkimi zmysłami.

Zbyt częste korzystanie z ekranów może prowadzić m.in. do:

• trudności z koncentracją i cierpliwością,
• opóźnień w rozwoju mowy,
• problemów w relacjach z rówieśnikami,
• wybuchów złości przy wyłączaniu urządzenia,
• kłopotów ze snem i nadmiernego pobudzenia.

Jak wprowadzać zdrowe zasady?

• Ustalcie jeden wspólny limit czasu ekranowego (np. do 1 godziny dziennie łącznie).
• Wprowadźcie strefy bez ekranów: przy stole, w łóżku, w sypialni dziecka, co najmniej godzinę przed snem.
• Starajcie się nie używać telefonu jako „pocieszyciela” w trudnych momentach.
• Jeśli dziecko korzysta z ekranu – bądźcie obok, rozmawiajcie o tym, co widzicie.
• Pamiętajcie, że dzieci uczą się przez obserwację – nasze nawyki mają ogromne znaczenie.

Kiedy warto się zaniepokoić?

Warto skonsultować się ze specjalistą (pedagogiem, psychologiem, lekarzem), gdy dziecko:

• reaguje silną złością na wyłączenie urządzenia,
• niemal cały czas domaga się telefonu lub tabletu,
• nie potrafi bawić się bez ekranu,
• unika kontaktu wzrokowego i rzadko inicjuje rozmowę,
• ma duże trudności ze snem lub jest nadmiernie pobudzone bądź apatyczne.

Im wcześniej zareagujemy, tym łatwiej pomóc dziecku.

Co zamiast ekranu?

Proste, codzienne aktywności:

• domowy tor przeszkód z poduszek i krzeseł,
• zabawy z wodą (przelewanie, mycie zabawek),
• wspólne gotowanie,
• prace plastyczne: malowanie, lepienie, wyklejanie,
• zabawy w udawanie (sklep, lekarz, podróż),
• puzzle, memory, proste gry planszowe,
• spacery odkrywców – szukanie liści, kamyków, liczenie schodów.

Najważniejsze nie jest to, co robimy, ale że robimy to razem.

Bezpieczne aplikacje – przykłady

Jeśli decydujecie się na korzystanie z telefonu lub tabletu, wybierajcie aplikacje:

• spokojne, edukacyjne,
• bez reklam i przemocy,
• najlepiej bez zakupów w aplikacji.

Przykłady sprawdzonych aplikacji:

• Bini Bambini – nauka liter, cyfr i logicznego myślenia,
• Puzzingo – proste puzzle i słownictwo,
• Drawing for Kids – rysowanie i kolorowanie,
• Misia i jej świat – spokojne gry dla najmłodszych,
• Baby Mozart / Baby Piano – muzyka i dźwięki.

Ważne:

• zawsze sprawdźcie aplikację wcześniej,
• wyłączcie reklamy i powiadomienia,
• korzystajcie z niej wspólnie z dzieckiem.

Pamiętajmy: to rodzic jest dla dziecka najważniejszym „ekranem” – swoją twarzą, głosem i obecnością. Żadne urządzenie nie zastąpi bliskości, rozmowy i wspólnej zabawy.